Maluchy miewają zaskakujące pomysły – mogą włożyć sobie koralik do nosa, posmakować rośliny z domowego ogródka albo dotknąć gorącej żarówki... Często także rozpiera je energia, a w ferworze szalonej zabawy nietrudno o upadek, stłuczenie, a nawet zranienie. Wtedy do akcji wkraczają rodzice. W przypadku niewielkich urazów możesz sama udzielić dziecku pierwszej pomocy w domu. Dzięki szybkiej reakcji zaoszczędzisz mu bólu oraz stresu. Czasem jednak niezbędna jest interwencja lekarza.
WYSOKA TEMPERATURA
Maluch rano wstał pełen wigoru, w dobrym humorze. Naraz okazuje się, że ma wysoką gorączkę. Przyczyną może być zakażenie wirusowe lub bakteryjne.
Jak pomóc dziecku
Gdy temperatura przekracza 38,5°C, podaj lek obniżający gorączkę (w syropie albo czopku), zawierający paracetamol lub ibuprofen. Nie dawaj dziecku aspiryny ani żadnych leków zawierających kwas acetylosalicylowy – są niebezpieczne poniżej 12. roku życia. Kontroluj temperaturę co 3–4 godziny i podawaj dziecku dużo płynów – najlepiej wodę lub przestudzone owocowe herbatki. Obserwuj dziecko. Rób zimne okłady na czoło, kark, łydki. Gdy gorączka sięgnie 39°C, możesz zrobić chłodzącą kąpiel. Uwaga: woda nie może być zimna, a jedynie o 1–2°C niższa od temperatury ciała dziecka.
Kiedy do lekarza
Zawsze gdy gorączkuje niemowlę! U starszego dziecka – gdy temperaturaprzekracza 40°C i nie spada po lekach przeciwgorączkowych. Szukaj pomocy lekarza, jeżeli dziecko odmawia picia przez kilka godzin, bo może się odwodnić, a także gdy gorączka utrzymuje się dłużej niż trzy dni. Jeśli pojawiły się drgawki, wymioty, ostra biegunka lub maluch ma kłopoty z oddychaniem, dzwoń po pogotowie.
MĘCZĄCA BIEGUNKA
Może świadczyć o ataku rotawirusa, zatruciu pokarmowym lub być reakcją na stres. Gdy dziecko złapało rotawirusa, biegunka jest wodnista, może być w niej śluz lub krew.
Jak pomóc dziecku
Wymasuj brzuszek i podaj środki przeciwbiegunkowe, np. Smectę. Pomogą też probiotyki (np. Dicoflor, Acidolac, Lacidofil, Trilac). To dobre bakterie, które w jelitach walczą z chorobotwórczymi. Skuteczne są też preparaty Enterol, Di-erol. Podawaj dziecku dużo płynów.
Kiedy do lekarza
Im dziecko młodsze, tym biegunka groźniejsza. Jedź do lekarza zawsze, gdy biegunkę ma niemowlę lub maluch, który nie skończył roku. Podobnie, jeśli biegunce towarzyszy silny ból brzucha, wymioty, gorączka lub trwa ona kilka godzin.
OBCE CIAŁO W NOSIE LUB UCHU
Koralik czy orzeszek w nosie, cukierek wsadzony do ucha... Taka przygoda może przytrafić się ciekawskiemu maluchowi. Niestety, obce ciało w drogach oddechowych może stanowić poważne zagrożenie.
Jak pomóc dziecku
Jeśli widzisz, że koralik lub inny przedmiot nie utkwił zbyt głęboko, spróbuj delikatnie usunąć go pesetą. Zachowaj jednak ostrożność, bo możesz wepchnąć go głębiej! Jeśli nie widzisz dobrze przedmiotu, nie próbuj wyciągać go na siłę, by nie spowodować przy okazji krwawienia z nosa, a w przypadku ucha – nie uszkodzić błony bębenkowej. Jeśli obce ciało jest w uchu: ułóż dziecko tak, aby siła ciężkości sprzyjała wypadnięciu przedmiotu – zatkane ucho musi być skierowane ku dołowi. Pociągnij za zewnętrzną cześć ucha i pokręć małżowiną, jednocześnie niech dziecko spróbuje delikatnie potrząsnąć głową. Jeśli coś utkwiło w nosie, postaraj się nakłonić malca, by nabrał powietrza ustami, zatkał pusta dziurkę i z całej siły wydmuchał powietrze tą dziurka, w której utkwiło obce ciało. Jeśli to nie pomoże, zgłoś się do lekarza. Poproś dziecko, aby oddychało przez usta i starało się nie „pociągać nosem”, bo może to spowodować przedostanie się przedmiotu do dróg oddechowych.
Kiedy do lekarza
Jeśli nie możesz sama usnąć obcego ciała, bo przesunęło się głębiej, tkwi już zbyt głęboko, utrudnia dziecku oddychanie – natychmiast jedź do laryngologa. Usunie on przedmiot specjalnymi szczypczykami.
COŚ WPADŁO DO OKA
Rzęsa, paproch, drobinka piasku – są niewielkie, sprawiają jednak, że maluch trze oko, denerwuje się, płacze. Może to doprowadzić do poważniejszego podrażnienia.
Jak pomóc dziecku
Rzęsę lub paproch spróbuj usunąć wilgotną chusteczką albo wypłukać letnią wodą. Przy takim zabiegu przydałby się do pomocy ktoś, kto przytrzyma malucha. Dobrą metodą jest wywinięcie powieki albo wpuszczenie dziecku do oka kilku kropli soli fizjologicznej.
Kiedy do lekarza
Jeśli nie możesz usunąć intruza sama, oko łzawi, maluch nie może go otworzyć, mówi, że czuje ból lub coś go kłuje – nie czekaj, jak najszybciej jedź do lekarza, a najlepiej na ostry dyżur okulistyczny.
MOCNE OPARZENIE
Maluch w przypływie palącej ciekawości świata dotknął gorącej żarówki, kuchenki, żelazka... Płacze, odczuwa piekący ból.
Jak pomóc dziecku
Natychmiast zacznij schładzać oparzone miejsce, np. pod zimną, bieżącą wodą. Nałóż opatrunek z jałowej gazy, aby dziecko nie podrażniło powstałej ranki. Pamiętaj, by na oparzoną skórę nie nakładać żadnych maści, tłuszczów ani niczym jej nie posypywać – o tym decyduje wyłącznie lekarz.
Kiedy do lekarza
Gdy poparzona jest twarz lub duża powierzchnia ciała; gdy pojawiły się rozległe, wypełnione płynem pęcherze; gdy wypadkowi uległo niemowlę – w takich wypadkach nie zwlekaj, tylko jedź do lekarza!
UCIĄŻLIWE WYMIOTY
Zwykle pojawiają się nagle. Najczęściej są pierwszym sygnałem infekcji wirusowej lub bakteryjnej. Mogą też być reakcją na przyjmowane leki, np. antybiotyk, lub oznaczać zatrucie pokarmowe. Wtedy towarzyszy im silny ból brzucha. Wymiotów nie wolno lekceważyć, zwłaszcza u niemowlęcia.
Jak pomóc dziecku
Pamiętaj, że wymiotujący maluch traci dużo wody i składników mineralnych, zwłaszcza potasu. Musisz stale dopajać dziecko, by nie dopuścić do odwodnienia. Podawaj mu małe ilości chłodnych płynów – po kilka łyżeczek, ale rób to często, co 5–15 minut. Duża porcja płynu może nasilić wymioty! Najlepsza jest czysta, niegazowana woda mineralna lub specjalne, rozpuszczalne w wodzie preparaty zawierające sole mineralne, np. Gastrolit, Orsalit. Kupisz je bez recepty. Jeżeli dziecko nie wymiotuje od 8 godzin, możesz zacząć wprowadzać do diety posiłki lekkostrawne, np. kleik ryżowy na wodzie.
Kiedy do lekarza
Zawsze gdy wymiotuje niemowlę, gdy wymioty są intensywne i trwają dłużej niż 12 godzin, a także jeśli dziecko ma objawy odwodnienia: jest osłabione, ma suche usta i spieczony język. Dzwoń na pogotowie, gdy maluch wymiotuje krwią albo treścią o wyglądzie fusów kawy lub skarży się na silny ból brzucha utrzymujący się ponad 2 godziny.
ZJEDZONA ROŚLINA LUB LEKI
Dotyczy to zwłaszcza maluchów do 4. roku życia, które chcą wszystkiego spróbować! Dziecko może włożyć do buzi kawałek rośliny, kolorowy owoc (np. z jakiegoś krzewu na podwórku) albo lekarstwo, które nieopatrznie zostawiłaś w jego zasięgu. Reaguj szybko! Na przyszłość postaraj się też zabezpieczyć leki, aby nie były one w zasięgu malca. Należy także nauczyć go, jakich rzeczy nie powinien brać do ust, ponieważ są bardzo niebezpieczne. Uwaga: do najczęstszych roślin, które są przyczyną zatruć u dzieci, należą: jagoda wawrzynka wilczego łyka, wiciokrzew, jarzębina, owoce śnieguliczki lub cisu.
Jak pomóc dziecku
Gdy zauważysz, że malec coś zajada, zajrzyj do jego buzi i usuń z niej resztki jedzenia. Możesz sprowokować wymioty (daj mu do wypicia 100–150 ml wody, obejmij od tyłu, przechyl do przodu i drażnij tylną ścianę gardła palcem). U młodszych dzieci (1–2 lata) nie należy tego robić, gdyż mogłyby się zachłysnąć.
Kiedy do lekarza
Każda taka sytuacja wymaga szybkiej wizyty u specjalisty! Może bowiem dojść do silnego zatrucia. Konieczne może okazać się np. płukanie żołądka. Weź ze sobą kawałek rośliny lub lekarstwo, które dziecko połknęło. Wezwij karetkę, gdy jest zdezorientowane, wymiotuje, traci przytomność, ma drgawki.
ZACHŁYŚNIĘCIE
Do zakrztuszenia dochodzi wtedy, gdy mały przedmiot, kawałek jedzenia lub trochę płynu zamiast do żołądka powędruje do dróg oddechowych: krtani, tchawicy i oskrzeli. To niebezpieczne, bo utrudnia, a czasem wręcz uniemożliwia oddychanie. Do zachłyśnięcia może dojść podczas kąpieli w wannie lub w czasie picia czy jedzenia. Dziecko zaczyna wtedy gwałtownie kaszleć, krztusi się, próbuje złapać oddech. Trzeba szybko działać.
Jak pomóc dziecku
Zajrzyj do buzi dziecka. Jeżeli widać w niej kawałek jedzenia, spróbuj wyjąć go palcami. Jeśli nie możesz tego zrobić jednym delikatnym ruchem albo nic nie widzisz, zrezygnuj, bo istnieje niebezpieczeństwo, że wepchniesz je głębiej. Jeśli zachłyśnie się niemowlę, ułóż je na swoim przedramieniu twarzą w dół. Dłonią ułożoną w „łódkę” poklep maleństwo kilka razy między łopatkami. Powtarzaj uderzenia dotąd, aż woda lub kawałek jedzenia wydostana się na zewnątrz. Gdy to nie pomaga, ułóż dziecko na brzuchu na swoich udach, z głową w dół. Krawędzią dłoni uderz energicznie 5 razy w plecy miedzy łopatkami. Gdy i to nie pomoże, stań za dzieckiem i wsuń pod jego pachy swoje ręce. Prawa dłoń zaciśnij w pieść i ułóż w lewej. Tak złączone połóż na brzuchu dziecka. Mocno i szybko uciskaj brzuch, aż malec przestanie się krztusić i zacznie normalnie oddychać.
Kiedy do lekarza
Gdy malec sinieje i traci przytomność, nie czujesz, ze oddycha, natychmiast dzwoń po karetkę! Liczy się każda sekunda.
Co robić, gdy malec przytrzasnął palec
Wystarczy chwila nieuwagi. Paluszek najpierw blednie, potem robi się czerwony lub siny i puchnie. Tworzy się na nim krwiak. Szybko wsuń kontuzjowany palec pod strumień chłodnej wody lub przyłóż zimny kompres z lodu. Dzięki temu siniak i obrzęk będą mniejsze. Kompres uśmierzy też ból. Gdy palec jest opuchnięty, ale skóra nieuszkodzona, możesz zrobić okład z altacetu. Możesz też podać środek przeciwbólowy, np. paracetamol. Jeśli jednak palec jest mocno opuchnięty, a paznokieć naderwany lub fioletowy i zbiera się wokół niego krew, jedź do lekarza. Zrób to też wtedy, gdy dziecko nie może poruszyć palcem, bo sprawia mu to dotkliwy ból.
Co robić, gdy z nosa leci krew
Może to być pierwszym widocznym symptomem choroby, ale znacznie częściej oznacza uszkodzenie błony śluzowej, np. z powodu urazu, dłubania palcem w nosie lub wprowadzenia ciała obcego. W takim wypadku mokrą, zimną chusteczką obejmij nos dziecka i bardzo mocno uciskaj palcem wskazującym i kciukiem przez 2–3 minuty. Po zatamowaniu krwawienia delikatnie umyj nosek i zadbaj o to, aby minimum pół godziny dziecko nie dotykało go. Do lekarza idź, gdy krwawienia powtarzają się często (zazwyczaj zleca się badania krzepliwości krwi), a także wtedy, gdy krwawienie jest obfite i nie pomagają żadne domowe sposoby.
Dodaj artykuł do…